باریخ نیوز- مراسم روز ملی آینده به یاد دکتر مجید تهرانیان در دانشگاه صنعتی شریف برگزار شد. در این مراسم دکتر مهدی مطهرنیا، رئیس اندیشکده آینده اندیشی سیمرغ به قرائت بیانیه پایانی این سمینار پرداخت که متن کامل این بیانیه از این قرار است:
مکعب آیینی آینده ایران
به یاد و راه اندیشهای زنده یاد دکتر مجید تهرانیان
چهارم دیماه، در تقویم اندیشه معاصر ایران، نه صرفاً یادآور فقدان یک متفکر برجسته، بلکه نشانهای از تداوم یک تعهد معرفتی و تمدنی است. این روز، به نام آینده ایران و ایرانِ آینده، فرصتی است برای تأملی عمیق و مسئولانه درباره سرنوشت جمعی ملتی که همواره میان تاریخ پرفرازونشیب و افقهای گشوده فردا ایستاده است. گردهمآیی امروز، با حضور استادان، پژوهشگران، دانشجویان، خانوادهها و علاقهمندان به آیندهاندیشی، کوششی است برای بازخوانی آینده نه بهمثابه پیشگویی، بلکه بهعنوان پروژهای علمی، اخلاقی و اجتماعی.
این بیانیه، بر پایه آنچه میتوان «مکعب آیینی آینده ایران» نامید، در شش بند تنظیم شده است؛ شش وجهی که تنها در پیوند با یکدیگر معنا مییابند و چارچوبی برای آیندهاندیشی مسئولانه فراهم میآورند.
۱. آینده بهمثابه مسئلهای علمی و جمعی
آینده ایران را نمیتوان به تصمیمهای مقطعی، ارادههای فردی یا رخدادهای تصادفی فروکاست. آینده، برآیند سامانهای پیچیده از نیروهای پیشران اجتماعی، فناورانه، اقتصادی، زیستمحیطی، فرهنگی و نهادی است که در تعامل با یکدیگر مسیرهای محتمل را میسازند. آیندهاندیشی، از این منظر، نه خیالپردازی و نه پیشبینی ساده، بلکه کنشی علمی است که بر روش، داده، سناریو و تحلیل استوار است. آینده، امری جمعی است و تنها از خلال مشارکت آگاهانه جامعه علمی و مدنی قابل فهم و شکلدهی است.
۲. ایران؛ موضوع آیندهاندیشی، نه ابزار آن
در این نشست، ایران نه ابزاری برای منازعات گفتمانی و نه مفهومی انتزاعی، بلکه کلّی زنده، تاریخی و فرهنگی تلقی شد. ایران، با همه تنوعها، تضادها و ظرفیتهایش، خود موضوع اصلی آیندهاندیشی است. شأن ایران و منزلت ملت ایران اقتضا میکند که آینده نه بر اساس حذف، تقلیل یا یکسانسازی، بلکه بر پایه بهرسمیتشناختن تکثر اجتماعی، فرهنگی و تاریخی این سرزمین اندیشیده شود. آینده ایران زمانی معنا مییابد که از دل واقعیتهای زیسته مردم برآید، نه از فراز روایتهای انتزاعی.
۳. بیطرفی سیاسی و تعهد معرفتی
بیطرفی سیاسی این گردهمآیی، نه بهمعنای گریز از مسئولیت اجتماعی، بلکه نشانه وفاداری به استقلال دانش و اخلاق علمی است. آیندهاندیشی، اگر به ابزار رقابتهای قدرت تقلیل یابد، توان روشنگری خود را از دست میدهد. تعهد معرفتی ایجاب میکند که تحلیل آینده بر شواهد، استدلال و گفتوگوی آزاد استوار باشد. تنها در این صورت است که دانش آینده میتواند بهمثابه راهنما، نه توجیهگر، در خدمت جامعه قرار گیرد.
۴. دانشگاه؛ کانون تولید افقهای آینده
دانشگاه در این نگاه، صرفاً محل انتقال دانش موجود نیست، بلکه فضای زایش افقهای نو است. پیوند میان استاد، دانشجو و جامعه، شرط لازم برای آن است که آیندهاندیشی از سطح گفتار به سطح کنش ارتقا یابد. دانشگاه صنعتی شریف، در میزبانی این روز، نمادی از مسئولیت تاریخی دانشگاهها در قبال آینده کشور است؛ مسئولیتی که مستلزم میانرشتهایاندیشیدن، نقد مداوم و گفتوگوی بیننسلی است.
۵. پیوستگی نسلها و مسئولیت تاریخی
حضور همزمان نسلهای مختلف در این آیین، یادآور آن است که آینده ایران نه گسسته از گذشته، و نه منفک از حال است. آینده، حاصل پیوستگی تجربه تاریخی، آگاهی امروز و امکان فرداست. انتقال دانش، امید و مسئولیت میان نسلها، شرط بقای معنا در جامعه است. هر نسلی امانتدار آینده نسلهای پس از خود است و این امانتداری، نیازمند خودآگاهی تاریخی و تعهد اخلاقی است.
۶. میراث فکری دکتر مجید تهرانیان؛ آینده بهمثابه معنا
نامگذاری این روز، ادای احترام به اندیشمندی است که آینده را فراتر از فناوری و سیاست، در سطح معنا، ارتباط و توسعه آدمی میفهمید. دکتر مجید تهرانیان یادآور این حقیقت است که آینده بدون اخلاق، بدون فرهنگ و بدون گفتوگوی میانرشتهای، به پیشرفت انسانی نخواهد انجامید. راه او، دعوت به نگریستن به آینده بهمثابه پروژهای انسانی است؛ پروژهای که در آن توسعه، بدون معنا تهی است و معنا، بدون ارتباط ناتمام.
جمعبندی و مانیفست پژوهشمحور آینده ایران
ما، شرکتکنندگان در «روز ملی آینده ایران و ایرانِ آینده»، بر این باوریم که آینده ایران نه بسته و محتوم، و نه ساده و تضمینشده است؛ بلکه گشوده، پیچیده و قابل اندیشیدن است. آینده ایران، نیازمند عقلانیتی است که بتواند میان علم و اخلاق، میان فناوری و فرهنگ، و میان توسعه و کرامت انسانی پیوند برقرار کند.
این بیانیه، بهمثابه یک مانیفست پژوهشمحور، اعلام میدارد که آیندهاندیشی در ایران باید:
* • مبتنی بر روش علمی و تحلیل سیستمی باشد،
* • وفادار به استقلال دانش و گفتوگوی آزاد باقی بماند،
* • شأن ایران و منزلت ملت ایران را محور قرار دهد،
* • و دانشگاه را کانون پیوند دانش، جامعه و آینده بداند.
اندیشکده آینده اندیشی سیمرغ مفتخر به استقلال کامل و همراهی بزرگان خردورزی در ایران عزیز چون اساتید حاضر و بزرگانی چون عالیجناب مصطفی ملکیان ، و عالی اندیشانی چون حسین سیف زاده، حسین راغفر مقصود فراستخواه تهمورث بشیریه فرشاد مومنی بابک حسین خلج کوروش برارپور سرکار خانم فتانه تقی یاره و … پاره ای دیگر از عزیزان است.
اندیشکده آینده اندیشی سیمرغ از سال گذشته چهارم دیماه را نه تنها یادمان یک اندیشمند، بلکه نشانه یک تعهد ملی به آیندهاندیشی مسئولانه در قبال ایران دانسته است. اندیشکده، ایران را همه ی ایرانیان خوانده و بر آن پایفشاری دارد که در برابر همه ایرانیان فارغ از دودمان، پندار، گفتار و کردار آنها احترام یکسان می گذارد و برای خود رسالت و تعهدی بایسته قائل است؛ تعهدی برای ساختن آیندهای که بایسته تاریخ، فرهنگ و انسان ایرانی باشد.
بدون دیدگاه